📌 Özet
- 1904'te Charles Spearman, birbirinden çok farklı zihinsel görevlerdeki puanların pozitif olarak ilişkili olduğunu buldu.
- Tüm bu yeteneklerin altında yatan tek bir genel faktör (g) ile her göreve özgü özel faktörler önerdi.
- Spearman, çok sayıda test puanından ortak faktörleri çıkaran istatistiksel bir yöntem olan faktör analizini geliştirdi.
- Pozitif korelasyonlar ("pozitif manifold") sağlam ve yaygın olarak kabul görüyor; ancak araştırmacılar g'nin gerçekte neyi temsil ettiğini hâlâ tartışıyor.
Spearman neyi fark etti?
1904'te Charles Spearman, birbirinden çok farklı zihinsel görevlerdeki puanların pozitif olarak ilişkili olduğunu buldu. Bir alanda güçlü olan insanlar başka alanlarda da güçlü olma eğilimindeydi.
g faktörü nedir?
Tüm bu yeteneklerin altında yatan tek bir genel faktör (g) ile her göreve özgü özel faktörler önerdi. Böylece genel zekâ fikri doğdu.
Bunu nasıl buldu?
Spearman, çok sayıda test puanından ortak faktörleri çıkaran istatistiksel bir yöntem olan faktör analizini geliştirdi. Bu yöntem zekâ araştırmalarının merkezinde kalmaya devam ediyor.
g hâlâ kabul ediliyor mu?
Pozitif korelasyonlar ("pozitif manifold") sağlam ve yaygın olarak kabul görüyor; ancak araştırmacılar g'nin gerçekte neyi temsil ettiğini hâlâ tartışıyor.
🧭 Zekâyı Keşfet
📅 Son güncelleme: 2026-06-18 · ✔ All-Lifes editör ekibi tarafından incelendi · Hakkında · Metodoloji