- PASS kuramı, J.
- PASS, dört bilişsel süreci ifade eder: Planlama (Planning; sorun çözme, karar verme ve eylemleri denetleme), Dikkat (Attention; uyaranlara odaklanma ve dikkati sürdürme), Eşzamanlı işlemleme (Simultaneous; bilgiyi bütünleşik bir yapı olarak ilişkilendirme) ve Ardışık işlemleme (Successive; bilgiyi belirli bir sıra düzeninde işleme).
- Bu kuram, Naglieri ve Das tarafından geliştirilen Bilişsel Değerlendirme Sistemi (CAS) ile ölçülür.
- PASS, özellikle öğrenme güçlüğü ve dikkat sorunlarının değerlendirilmesinde, soruna katkıda bulunan bilişsel süreci belirlemeye yardımcı olabilir.
PASS kuramı neye dayanır?
PASS kuramı, J. P. Das ve Jack Naglieri tarafından, Sovyet nöropsikolog Aleksandr Luria'nın beyin işlevsel birimleri kuramına dayanarak geliştirildi. Zekâyı, ölçülen tek bir puan olarak değil, birbirini tamamlayan bilişsel süreçler bütünü olarak ele alır. Bu yönüyle psikometrik faktör modellerinden farklı, sürece odaklı bir yaklaşımdır.
PASS'in dört bileşeni nedir?
PASS, dört bilişsel süreci ifade eder: Planlama (Planning; sorun çözme, karar verme ve eylemleri denetleme), Dikkat (Attention; uyaranlara odaklanma ve dikkati sürdürme), Eşzamanlı işlemleme (Simultaneous; bilgiyi bütünleşik bir yapı olarak ilişkilendirme) ve Ardışık işlemleme (Successive; bilgiyi belirli bir sıra düzeninde işleme). Bu süreçler birlikte bilişsel işleyişin temelini oluşturur.
PASS nasıl ölçülür?
Bu kuram, Naglieri ve Das tarafından geliştirilen Bilişsel Değerlendirme Sistemi (CAS) ile ölçülür. CAS, dört PASS sürecinin her birini ayrı ayrı değerlendiren alt testler içerir. Böylece tek bir IQ puanı yerine bireyin bilişsel güçlü ve zayıf yönlerinin profilini sunmayı amaçlar.
PASS kuramının pratik değeri nedir?
PASS, özellikle öğrenme güçlüğü ve dikkat sorunlarının değerlendirilmesinde, soruna katkıda bulunan bilişsel süreci belirlemeye yardımcı olabilir. Destekçileri, bu profilin müdahale planlamasına yön verebileceğini savunur. Eleştirmenler ise CAS'in açıkladığı varyansın büyük ölçüde genel zekâ g ile örtüştüğünü ve süreçlerin tam bağımsızlığının tartışmalı olduğunu belirtir.