Bạn có thể cải thiện một phần trí thông minh linh hoạt (Gf) nhờ luyện trí nhớ làm việc và học vấn, nhưng năng lực nền tảng (g) phần lớn do di truyền và khó thay đổi mạnh. Dưới đây là điều thực sự hiệu quả, điều bị thổi phồng và thói quen giúp duy trì trí não.
Có thể tăng ở mức độ vừa phải, nhất là với trí thông minh linh hoạt (Gf), nhưng không thể tăng đột biến. Trí thông minh nền tảng (yếu tố g) có tính di truyền cao, nên khó thay đổi mạnh bằng luyện tập. Tuy vậy, giáo dục, rèn luyện tư duy và môi trường kích thích trí não vẫn có thể giúp bạn cải thiện điểm số một cách thực chất.
Học vấn và rèn luyện trí nhớ làm việc (working memory) là hai phương pháp có bằng chứng tốt nhất. Đi học lâu hơn được chứng minh làm tăng điểm IQ, còn luyện trí nhớ làm việc có thể cải thiện phần nào năng lực tư duy linh hoạt. Đọc sách, học kỹ năng mới và giải các bài tư duy logic cũng giúp não bộ hoạt động hiệu quả hơn.
Các ứng dụng 'luyện não' hứa hẹn tăng IQ vài chục điểm thường bị phóng đại quá mức. Nghiên cứu cho thấy bạn chủ yếu giỏi hơn ở chính trò chơi đó, chứ lợi ích ít khi lan rộng sang trí thông minh tổng quát. Tương tự, các loại 'thuốc thông minh' hay khóa học thần tốc thường không có bằng chứng vững chắc về việc nâng IQ lâu dài.
Ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn và đọc sách thường xuyên là ba thói quen giúp duy trì khả năng nhận thức tốt. Giấc ngủ giúp củng cố trí nhớ, vận động cải thiện lưu thông máu lên não, còn đọc và học hỏi giúp giữ trí óc linh hoạt. Những thói quen này không biến bạn thành thiên tài, nhưng giúp bạn phát huy tối đa năng lực sẵn có.
Có, làm quen với dạng bài có thể giúp điểm test tăng lên một chút, nhưng đó là 'hiệu ứng luyện tập' chứ chưa hẳn là trí thông minh thật sự tăng. Khi bạn quen với cấu trúc câu hỏi, bạn làm nhanh và đúng hơn, nên điểm cao hơn lần đầu. Vì vậy, để đánh giá đúng năng lực, nên xem kết quả ổn định qua nhiều lần làm chứ không chỉ một lần duy nhất.