- Gardner ban đầu nêu bảy loại: ngôn ngữ, logic-toán học, không gian, âm nhạc, vận động cơ thể, giao tiếp (hiểu người khác) và nội tâm (hiểu chính mình).
- Thay vì dựa vào phân tích nhân tố các bài kiểm tra, Gardner đưa ra một bộ tiêu chí gồm những bằng chứng như tổn thương não riêng biệt, sự tồn tại của thần đồng và người bác học, cùng quá trình tiến hóa.
- Các nhà phê bình cho rằng những 'trí tuệ' của Gardner thực ra là tài năng hoặc kiểu nhân cách, và rằng chúng vẫn tương quan dương với nhau, ủng hộ sự tồn tại của g.
- Lý thuyết được nhiều giáo viên yêu thích vì khuyến khích tôn trọng sự đa dạng năng lực của học sinh.
Tám loại trí thông minh của Gardner là gì?
Gardner ban đầu nêu bảy loại: ngôn ngữ, logic-toán học, không gian, âm nhạc, vận động cơ thể, giao tiếp (hiểu người khác) và nội tâm (hiểu chính mình). Sau đó ông bổ sung trí tuệ tự nhiên (nhận biết thế giới sinh vật), thành tám. Ông cũng từng cân nhắc một trí tuệ hiện sinh nhưng chưa đưa vào chính thức.
Gardner xây dựng lý thuyết dựa trên đâu?
Thay vì dựa vào phân tích nhân tố các bài kiểm tra, Gardner đưa ra một bộ tiêu chí gồm những bằng chứng như tổn thương não riêng biệt, sự tồn tại của thần đồng và người bác học, cùng quá trình tiến hóa. Ông cho rằng mỗi trí tuệ có cơ sở thần kinh tương đối tách biệt. Đây là cách tiếp cận định tính, khác hẳn truyền thống tâm lý trắc nghiệm.
Vì sao lý thuyết này gây tranh cãi?
Các nhà phê bình cho rằng những 'trí tuệ' của Gardner thực ra là tài năng hoặc kiểu nhân cách, và rằng chúng vẫn tương quan dương với nhau, ủng hộ sự tồn tại của g. Lý thuyết cũng thiếu công cụ đo lường chuẩn hóa và ít bằng chứng thực nghiệm kiểm định. Bản thân Gardner thừa nhận lý thuyết dựa nhiều trên diễn giải hơn là dữ liệu định lượng.
Thuyết đa trí tuệ ảnh hưởng đến giáo dục ra sao?
Lý thuyết được nhiều giáo viên yêu thích vì khuyến khích tôn trọng sự đa dạng năng lực của học sinh. Tuy nhiên, ý tưởng 'dạy theo loại trí tuệ trội' của từng em chưa được nghiên cứu ủng hộ, và dễ bị nhầm với khái niệm 'phong cách học tập' vốn đã bị bác bỏ. Giá trị lớn nhất của nó nằm ở thông điệp giáo dục hơn là độ chặt chẽ khoa học.