- Sternberg phân biệt trí thông minh phân tích (giải quyết vấn đề có cấu trúc rõ, kiểu bài thi truyền thống), trí thông minh sáng tạo (đối phó với cái mới và tạo ra ý tưởng độc đáo) và trí thông minh thực tiễn (vận dụng kiến thức để thích nghi với môi trường hằng ngày).
- Trí thông minh thực tiễn gắn với 'tri thức ngầm', tức những hiểu biết không được dạy chính thức mà rút ra từ kinh nghiệm để thành công trong công việc và cuộc sống.
- Phiên bản gốc gồm ba 'tiểu thuyết': thành phần (cơ chế tinh thần xử lý thông tin), kinh nghiệm (cách đối phó với cái mới và tự động hóa kỹ năng) và bối cảnh (thích nghi, định hình hoặc lựa chọn môi trường).
- Lý thuyết được đánh giá cao vì mở rộng góc nhìn vượt ra ngoài IQ và nhấn mạnh tính ứng dụng.
Ba loại trí thông minh trong thuyết của Sternberg là gì?
Sternberg phân biệt trí thông minh phân tích (giải quyết vấn đề có cấu trúc rõ, kiểu bài thi truyền thống), trí thông minh sáng tạo (đối phó với cái mới và tạo ra ý tưởng độc đáo) và trí thông minh thực tiễn (vận dụng kiến thức để thích nghi với môi trường hằng ngày). Ông cho rằng một người thông minh thực sự biết cân bằng cả ba và khi phối hợp tốt sẽ tạo nên 'trí khôn thành công'.
Trí thông minh thực tiễn khác IQ thế nào?
Trí thông minh thực tiễn gắn với 'tri thức ngầm', tức những hiểu biết không được dạy chính thức mà rút ra từ kinh nghiệm để thành công trong công việc và cuộc sống. Đây là dạng năng lực mà bài kiểm tra IQ tiêu chuẩn thường bỏ qua. Sternberg lập luận rằng nó giải thích vì sao nhiều người điểm IQ trung bình lại rất thành đạt.
Ba thành phần phụ của lý thuyết là gì?
Phiên bản gốc gồm ba 'tiểu thuyết': thành phần (cơ chế tinh thần xử lý thông tin), kinh nghiệm (cách đối phó với cái mới và tự động hóa kỹ năng) và bối cảnh (thích nghi, định hình hoặc lựa chọn môi trường). Ba thành phần này tương ứng lần lượt với trí thông minh phân tích, sáng tạo và thực tiễn.
Bằng chứng và giới hạn của lý thuyết ra sao?
Lý thuyết được đánh giá cao vì mở rộng góc nhìn vượt ra ngoài IQ và nhấn mạnh tính ứng dụng. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng các thành phần vẫn tương quan với nhau và với g, đặt câu hỏi liệu chúng có thực sự độc lập. Việc đo lường trí thông minh sáng tạo và thực tiễn một cách đáng tin cậy cũng còn nhiều thách thức.